FAQ

Finanse Doktoranta

Doktorant nieposiadający stopnia doktora otrzymuje stypendium doktoranckie. Na początku kształcenia wynosi ono co najmniej 37% minimalnego miesięcznego wynagrodzenia profesora tj. 2.371,70 zł brutto (ok. 2.104,65 zł netto), a po ocenie śródokresowej – co najmniej  57% tego wynagrodzenia, tj. 3.653,70 złotych brutto (ok. 3.242,29 zł netto). Łączny okres otrzymywania stypendium dnie może przekroczyć  4 lat. 

Dodatkowo warto nadmienić, iż po ocenie śródokresowej zakończonej wynikiem pozytywnym, doktorant, który będzie zatrudniony jako nauczyciel akademicki lub pracownik naukowy w wymiarze przekraczającym połowę pełnego wymiaru czasu pracy, otrzymuje stypendium w wysokości 40% miesięcznego stypendium przyznawanego po miesiącu, w którym została przeprowadzona ocena śródokresowa.

Doktorant posiadający orzeczenie o niepełnosprawności, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenie, o którym mowa w art. 5 oraz art. 62 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych  otrzymuje zwiększenie stypendium o 30% kwoty minimalnego stypendium doktoranckiego do oceny śródokresowej.

Stypendia te są zwolnione z podatku, ale odprowadzane są składki na ubezpieczenia społeczne przewidziane w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych

Doktoranci do ukończenia 35. roku życia są uprawnieni do ulgi 51% przy przejazdach środkami publicznego transportu zbiorowego kolejowego w pociągach osobowych, pospiesznych i ekspresowych. Ponadto jednostka samorządu terytorialnego może przyznać doktorantom ulgi w opłatach za przejazdy publicznymi środkami komunikacji miejskiej.

Tak. Stypendium dla doktoranta w szkole doktorskiej jest wypłacane przez cały okres kształcenia w szkole doktorskiej. Pamiętać należy jednak, iż łączny okres otrzymywania stypendium doktoranckiego w szkołach doktorskich nie może przekroczyć 4 lat. Podkreślić trzeba, że do tego okresu nie wlicza się okresu zawieszenia kształcenia.

Nie, z wyjątkiem:

  • zatrudnienia w celu realizacji grantu badawczego przyznanego w konkursie NAWA, NCN, NCBR lub międzynarodowym,
  • zatrudnienia w celu realizacji projektu badawczego lub dydaktycznego finansowanego ze środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej lub finansowanego przez inny podmiot przyznający grant,
  • zatrudnienia po ocenie śródokresowej, przy czym jeżeli wymiar zatrudnienia przekracza ½ etatu, to wtedy stypendium jest zmniejszone do 40% kwoty przysługującej po ocenie śródokresowej (tj. 40% z 57% wynagrodzenia profesora),
  • sytuacji, gdy nie otrzymuje stypendium doktoranckiego.

Doktorant może ubiegać się o kredyt studencki, o ile nie ukończył 35. roku życia. Jest on udzielany na okres kształcenia w szkole doktorskiej tylko raz, nie dłużej niż na 4 lata.

Doktoranci, którzy rozpoczęli studia doktoranckie przed rokiem akademickim 2019/2020, także mogą ubiegać się o kredyt studencki. Podkreślić należy, iż kredyt jest udzielany na okres studiów doktoranckich, nie dłuższy jednak niż 4 lata.

Do doktorantów stosuje się odpowiednio przepisy o kredytach studenckich dla studentów, w tym m.in. wymóg miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie z roku poprzedzającego rok złożenia wniosku niższego lub równego kwocie określonej przez Ministra.

Doktoranci kształcący się na studiach doktoranckich mają prawo do ubiegania się o:

  • stypendium socjalne,
  • stypendium dla osób niepełnosprawnych,
  • stypendium rektora
  • zapomogę.

Do doktorantów stosuje się odpowiednio przepisy regulaminu świadczeń dla studentów.

Oprócz świadczeń pomocy materialnej doktoranci kształcący się na studiach doktoranckich mogą otrzymywać także stypendium doktoranckie, w wysokości nie mniejszej niż 60% minimalnego wynagrodzenia zasadniczego asystenta. Ponadto mogą otrzymywać także zwiększenie stypendium doktoranckiego na zasadach dotychczasowych.

Doktoranci zachowają prawo do ubiegania się o wskazane świadczenia do ukończenia studiów, jednakże nie dłużej niż do 2023 roku.

Doktorat a macierzyństwo/ojcostwo

Tak. Doktorantowi studiów doktoranckich przysługuje prawo do wzięcia urlopu macierzyńskiego. Kierownik studiów doktoranckich, na wniosek doktoranta, może dodatkowo przedłużyć okres odbywania studiów doktoranckich o okres odpowiadający czasowi trwania urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu ojcowskiego oraz urlopu rodzicielskiego, określonych w ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2016 r. poz. 1666, 2138 i 2255 oraz z 2017 r. poz. 60 i 962), zwalniając jednocześnie doktoranta z obowiązku uczestniczenia w zajęciach.  Kierownik studiów doktoranckich, na wniosek doktoranta, może przedłużyć okres odbywania studiów doktoranckich, zwalniając jednocześnie doktoranta z obowiązku uczestniczenia w zajęciach, w przypadku konieczności prowadzenia długotrwałych badań naukowych realizowanych w ramach tych studiów, łącznie nie dłużej niż o 2 lata.

Długość urlopu uzależniona jest od liczby dzieci oraz stanu zdrowia. Wszystkie zasady przyznawania urlopu opisane są w ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy.

Tak. Kształcenie, na wniosek doktoranta, jest zawieszane na okres odpowiadający czasowi trwania urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu ojcowskiego oraz urlopu rodzicielskiego, określonych w ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy.

W okresie zawieszenia kształcenia do ustalenia wysokości stypendium doktoranckiego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące ustalania zasiłku macierzyńskiego, z tym że przez podstawę wymiaru zasiłku rozumie się wysokość miesięcznego stypendium doktoranckiego, przysługującego w dniu złożenia wniosku o zawieszenie.

Najważniejsze organizacje dla doktoranta

Krajowa Reprezentacja Doktorantów (KRD) jest przedstawicielem wszystkich doktorantów w Polsce. To oficjalny głos środowiska doktorantów. KRD ma ustawowe prawo do wyrażania opinii i przedstawiania wniosków w sprawach dotyczących ogółu doktorantów, w tym do opiniowania projektów aktów normatywnych, które ich dotyczą. W skład KRD wchodzą przedstawiciele samorządów doktorantów delegowani z poszczególnych jednostek.

Więcej o KRD

  • Reprezentowanie interesów doktorantów.
  • Stanie na straży praw doktorantów.
  • Współpraca z ośrodkami wspierającymi działalność doktorantów.
  • Wspieranie inicjatyw środowiska doktorantów.
  • Rozwijanie samorządności doktoranckiej.
  • Integracja środowiska doktorantów.
  • Wyrażanie opinii i przedstawianie wniosków w sprawach dotyczących doktorantów.
  • Opiniowanie aktów normatywnych dotyczących doktorantów.

Rada Młodych Naukowców (RMN) to organ doradczy Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, który promuje rozwiązania wspierające rozwój kariery młodych naukowców w Polsce.

Więcej o RMN

Inne

  • Rekrutacja musi mieć charakter konkursu, którego zasady określa senat uczelni, rada naukowa instytutu albo zgromadzenie federacji.
  • Zasady rekrutacji i program kształcenia należy udostępnić nie później niż 5 miesięcy przed rozpoczęciem rekrutacji.
  • Wyniki rekrutacji (konkursu) muszą być jawne.
  • Odmowa przyjęcia kandydata następuje w drodze decyzji administracyjnej, od której przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy
  • Osobę przyjętą do szkoły doktorskiej wpisuje się na listę doktorantów.

Do szkoły doktorskiej można przyjąć osobę, która posiada tytuł zawodowy magistra lub równorzędny. Jednocześnie ustawa dopuszcza przyjęcie do szkoły doktorskiej, na zasadzie wyjątku uzasadnionego najwyższą jakością osiągnięć naukowych, osobę będącą absolwentem studiów pierwszego stopnia albo studenta, który ukończył trzeci rok jednolitych studiów magisterskich.

Kształcenie doktorantów trwa od 6 do 8 semestrów i jest prowadzone na podstawie programu kształcenia oraz indywidualnego planu badawczego. Program kształcenia w szkole doktorskiej ustala senat albo rada naukowa po zasięgnięciu opinii samorządu doktorantów, wyrażonej w terminie ustalonym w statucie. 

Promotorem może być osoba posiadająca stopień doktora habilitowanego lub tytuł profesora, a promotorem pomocniczym – osoba posiadająca stopień doktora. Jednak promotorem nie może zostać osoba, która przez ostatnie 5 lat była promotorem 4 doktorantów, którzy zostali skreśleni z listy doktorantów z powodu negatywnego wyniku oceny śródokresowej albo też sprawowała opiekę nad przygotowaniem rozprawy przez co najmniej 2 osoby ubiegające się o stopień doktora, które nie uzyskały pozytywnych recenzji, o których mowa w art. 191 ust. 1. ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.

Promotorem może być osoba, która jest pracownikiem zagranicznej uczelni lub instytucji naukowej, jeżeli organ, uzna, że osoba ta posiada znaczące osiągnięcia w zakresie zagadnień naukowych, których dotyczy rozprawa doktorska.

Recenzentem może być osoba posiadająca stopień doktora habilitowanego lub tytuł profesora. Recenzentem może być osoba, która jest pracownikiem zagranicznej uczelni lub instytucji naukowej, jeżeli organ, uzna, że osoba ta posiada znaczące osiągnięcia w zakresie zagadnień naukowych, których dotyczy rozprawa doktorska.

Choć w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym nie ma wzmianki o konieczności przeprowadzenia obrony doktoratu w formie otwartej (publicznej), większość regulaminów uczelni oraz instytutów wskazuje na konieczność przeprowadzenia obrony otwartej.

Egzaminy doktorskie składają się z egzaminu z przedmiotu kierunkowego zależnego od jednostki nadającej tytuł doktora, a także od preferencji doktoranta (specjalizacja w dziedzinie).

Dodatkowo konieczne jest zdanie egzaminu uzupełniającego, zależnego od jednostki nadającej tytuł doktora. Najczęściej jest to filozofia.

Ostatnim egzaminem poprzedzającym obronę jest egzamin z języka nowożytnego na poziomie nie niższym niż B2.

Obrona rozpoczyna się od przedstawienia przez Przewodniczącego komisji przebiegu przewodu doktorskiego i sylwetki doktoranta (czasem prezentuje go jego promotor).

Następnie doktorant wygłasza referat stanowiący syntetyczną prezentację problematyki (od 15 minut do 30 minut).

Po wygłoszeniu referatu recenzenci przedstawiają swoje recenzje i formułują dodatkowe pytania do doktoranta. Jeśli recenzent jest nieobecny, jego recenzję odczytuje w całości wyznaczony członek komisji. Doktorant odpowiada na uwagi recenzentów oraz na dodatkowe pytania.

Następnie przewodniczący otwiera dyskusję, w której pytania zadawać może każdy uczestnik obrony. Doktorant w ramach obrony przystępuje do udzielania odpowiedzi na pytania “z sali”. Po udzieleniu odpowiedzi na wszystkie pytania, Przewodniczący komisji zamyka otwartą część.

W części niejawnej członkowie komisji oceniają pracę będącą przedmiotem obrony i przebieg samej obrony, a następnie w tajnym głosowaniu wypowiadają się na temat obrony. Jeśli wynik głosowania jest pomyślny, sporządzany jest wniosek do odpowiedniego organu o nadanie stopnia doktora.

Jest to Polska Rama Kwalifikacji. Stanowi ona układ odniesienia dla kwalifikacji nadawanych w Polsce. Każdy poziom PRK (jest ich 8)  opisywany jest za pomocą ogólnych charakterystyk zakresu i stopnia skomplikowania wiedzy, umiejętności i kompetencji społecznych, wymaganych od osób posiadających kwalifikacje danego poziomu.

Najprościej rzecz ujmując jest to miernik jakości czasopisma, świadczący o możliwościach jego dotarcia do badaczy, co w efekcie przełoży się na liczbę cytowań.

Wskaźnik ten ma ogromne znaczenie zarówno dla ocenianych w ten sposób czasopism, jak i poszczególnych autorów publikacji zamieszczanych w tych czasopismach. Znaczenie tego wskaźnika jest potrójne.

  • Dla czasopism jest to często „być albo nie być” – czasopisma, których IF z roku na rok maleje, zwykle tracą dobrych autorów i czytelników i w końcu tracą na znaczeniu zupełnie. Stąd im czasopismo ma wyższe IF, tym sito selekcji publikacji, które się mogą w tym czasopiśmie ukazać, jest ostrzejsze. Jeśli system selekcji danego czasopisma jest wadliwy, odbija się to natychmiast w spadku jego IF.

  • Dla autorów jest to z jednej strony istotny czynnik przy decydowaniu, do jakiego czasopisma wysyłać swoją publikację, a z drugiej strony liczba przyjętych do druku publikacji w czasopismach o wysokim IF jest miarą jakości badań naukowych opisywanych przez danego autora.

  • Dla instytucji naukowych miarą wartości prowadzonych w nich badań jest liczba publikacji przyjętych do druku w czasopismach o wysokim IF, które zostały napisane przez pracowników tych instytucji.

Więcej przeczytać można na – Impact Factor

Jest to miernik jakości całego dorobku naukowego naukowca. Miernik stanowi przełożenie pomiędzy liczbą publikacji a ich jakością. Można uzyskać większy indeks Hirscha publikując rzadziej, jednak w bardziej prestiżowych czasopismach.

“Punkty ministerialne” przyznawane są na podstawie wykazu czasopism punktowanych przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Stanowią one miernik punktowy osiągnięć naukowych.

Dysertacja to synonim pracy naukowej, która pisana jest w celu nadania stopnia naukowego. W Polsce słowem tym nazywane są prace doktorskie i habilitacyjne.

Doktoranci, którzy pobierają naukę w szkołach doktorskich, zobowiązani są do odbycia do 60 godzin praktyk zawodowych rocznie, o ile zostały one przewidziane w programie kształcenia. Natomiast doktoranci kontynuujący naukę na starych zasadach zobowiązani są do odbycia do 90 godzin praktyk zawodowych rocznie.

Nowa ustawa regulująca obszar szkolnictwa wyższego i nauki zlikwidowała podział na tryby kształcenia doktorantów. Obecnie kształcenia odbywać się może tylko w szkołach doktorskich i jest bezpłatne.

Studia doktoranckie rozpoczęte przed rokiem akademickim 2019/2020 prowadzi się nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2023 r.

Nie ma przeszkód, aby uczestnik studiów doktoranckich wziął udział w rekrutacji do szkoły doktorskiej. Można równocześnie kształcić się na studiach doktoranckich i w szkole doktorskiej.

Tak. Doktoranci podlegają odpowiedzialności dyscyplinarnej za naruszenie przepisów obowiązujących w danym podmiocie prowadzącym szkołę doktorską oraz za czyn uchybiający godności doktoranta. Przepisy dotyczące odpowiedzialności dyscyplinarnej studentów, wskazane w ustawie regulującej obszar szkolnictwa wyższego i nauki, stosuje się odpowiednio.

Wszyscy doktoranci, zarówno ze szkół doktorskich, jak i studiów doktoranckich objęci są ubezpieczeniem zdrowotnym. Wyjątkiem są doktoranci, którzy mają inny tytuł do wskazanego ubezpieczenia albo są zgłoszeni do ubezpieczenia zdrowotnego jako członkowie rodziny.

Wskazać należy, iż przewody doktorskie wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy prawo o szkolnictwie wyższym i nauce są przeprowadzane na zasadach, które obowiązywały przed wejściem w życie zmian. Postępowania te powinny zakończyć się do dnia 31 grudnia 2022 roku. Termin ten został wydłużony (z pierwotnie przewidzianego 31 grudnia 2021 roku) w związku z sytuacją epidemiczną przez tzw. Tarczę Antykryzysową.

Jest to organ KRD, który stoi na straży praw doktoranta, bada sygnały o podejrzeniu naruszenia praw doktorantów oraz podejmuje interwencje w razie stwierdzenia zaistnienia takich naruszeń. Obecnie funkcję Rzecznika Praw Doktoranta sprawuje mgr Paweł Sobotko.

Kształcenie doktorantów może być prowadzone we współpracy z innym podmiotem, w szczególności przedsiębiorcą lub zagraniczną uczelnią lub instytucją naukową.

Doktoranta skreśla się z listy doktorantów w przypadku: 

1) negatywnego wyniku oceny śródokresowej; 

2) niezłożenia rozprawy doktorskiej w terminie określonym w indywidualnym planie badawczym; 

3) rezygnacji z kształcenia.

4) niezadowalającego postępu w przygotowaniu rozprawy doktorskiej; 

5) niewywiązywania się z obowiązków (nieprzestrzegania regulaminu szkoły doktorskiej, nie realizowaniu programu kształcenia
i indywidualnego planu badawczego.

Doktorantowi przysługuje prawo do przerw wypoczynkowych w wymiarze nieprzekraczającym 8 tygodni w roku

Recenzenci sporządzają recenzje rozprawy doktorskiej w terminie 2 miesięcy od dnia jej doręczenia.